DEHB'li Yetişkinlerde Günlük Hayat ve Destek

Psk. Görkem Anıl Kılboz · 7 Kasım 2026 · 3 dk okuma · Rehber

DEHB'li Yetişkinlerde Günlük Hayat ve Destek – İstanbul Bahçelievler Psikolog

Toplantıya hazırlanmak için ayırdığınız sabah, farkında olmadan başka işlerle geçiyor. Anahtarlarınızı, telefonunuzu ya da gözlüğünüzü sürekli kaybediyorsunuz. Yarım kalmış projeler, ödenmemiş faturalar, ertelenmiş e-postalar birikiyor. Ve tüm bunlar için kendinizi "tembel" ya da "sorumsuz" olarak suçluyorsunuz. Bu deneyimler, yetişkinlerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) yaygın yansımaları olabilir. Bu yazıda yetişkin DEHB'nin günlük hayattaki etkilerini ve Bahçelievler psikolog desteğinin bu süreçteki rolünü anlatıyoruz.

DEHB Nedir?

DEHB, dikkat, dürtü kontrolü ve aktivite düzeyiyle ilgili belirtilerle kendini gösteren nörogelişimsel bir durumdur. Çocuklukta başlar; ancak birçok kişide yetişkinlikte de devam eder. Yetişkinlerde hiperaktivite çoğu zaman dışarıdan görülen bir hareketlilikten çok, iç huzursuzluk ve sürekli bir şeyle meşgul olma ihtiyacı şeklinde yaşanır. Çocuklukta fark edilmemiş DEHB, yetişkinlikte iş ve ilişki sorunlarıyla birlikte ortaya çıkabilir.

Tanı Konusunda Önemli Bir Not

DEHB tanısı psikiyatrist tarafından, ayrıntılı bir değerlendirmeyle konur. Bu yazıdaki bilgiler bir tanı aracı değildir. Aşağıdaki belirtilerin birçoğu stres, kaygı, depresyon ya da uykusuzluk gibi başka durumlarda da görülebilir. Bu nedenle DEHB'den şüpheleniyorsanız bir psikiyatriste başvurmanız önerilir.

Yetişkinlerde Sık Görülen Belirtiler

Dikkat ile İlgili

  • Uzun süre odaklanmayı gerektiren işlere başlamakta ve sürdürmekte zorlanma
  • Ayrıntıları gözden kaçırma, dikkatsizlik hataları
  • Konuşmalarda dalıp gitme
  • Eşyaları sık kaybetme
  • Randevuları ve görevleri unutma

Organizasyon ile İlgili

  • Zaman yönetiminde güçlük, sürekli geç kalma
  • Önceliklendirmede zorlanma
  • Birçok işe başlayıp çoğunu yarım bırakma
  • Kronik erteleme

Dürtüsellik ve Huzursuzluk

  • Sözünü bekleyememe, başkalarının sözünü kesme
  • Düşünmeden karar verme, ani harcamalar
  • Uzun süre oturmakta zorlanma, iç huzursuzluk
  • Çabuk sıkılma

DEHB'nin Duygusal Yükü

DEHB'li yetişkinlerin çoğu, yıllar boyunca "Daha çok çabalarsan yaparsın", "Neden hep unutuyorsun?" gibi eleştirilerle büyür. Bu eleştiriler zamanla düşük özgüvene, utanca ve kaygıya dönüşebilir. Ayrıca DEHB'li kişilerde duygusal tepkilerin daha yoğun ve hızlı olması, ilişkilerde ve iş hayatında ek zorluklar yaratabilir. Bu nedenle DEHB ile çalışırken yalnızca pratik beceriler değil, bu duygusal yük de ele alınır.

Psikolojik Destek Nasıl Yardımcı Olur?

Tanı ve gerekli görülürse ilaç tedavisi psikiyatristin alanıdır. Psikolojik destek ise günlük hayatta işlevselliği artırmaya ve duygusal yükü hafifletmeye odaklanır:

  • Organizasyon becerileri: Görevleri küçük parçalara bölme, yapılacaklar listesi ve takvim kullanma
  • Zaman yönetimi: Zamanlayıcılar, hatırlatıcılar ve görsel planlama araçları
  • Erteleme ile çalışma: Başlamayı kolaylaştıran stratejiler ve ertelemenin altındaki duygular
  • Çevre düzenlemesi: Dikkat dağıtıcı unsurları azaltma, eşyalar için sabit yerler belirleme
  • Özgüvenle çalışma: Yıllarca biriken eleştirilerin ve utancın ele alınması
  • İlişkilere etkisi: Partner ve aile üyeleriyle iletişim, gerektiğinde çift görüşmeleri

Bilişsel Davranışçı Terapi, yetişkin DEHB'de sık kullanılan yaklaşımlardan biridir.

Günlük Hayatta Deneyebileceğiniz Stratejiler

  • Önemli eşyalar için kapının yanında sabit bir "bırakma noktası" oluşturun.
  • Büyük görevleri en fazla 15-20 dakikalık parçalara bölün.
  • Telefonunuzdaki hatırlatıcıları ve takvimi aktif olarak kullanın.
  • Zor işleri günün en dinç olduğunuz saatine planlayın.
  • Odaklanmanız gereken zamanlarda bildirimleri kapatın.
  • Tamamladığınız küçük görevleri fark edin ve kendinizi takdir edin.

DEHB ve İş Hayatı

DEHB'li yetişkinler iş hayatında özellikle uzun ve tekdüze görevlerde, ayrıntılı raporlarda ve sıkı zaman çizelgelerinde zorlanabilir. Buna karşılık hızlı tempolu, çeşitlilik içeren ve yaratıcılık gerektiren işlerde çoğu zaman başarılı olurlar. Terapide kişinin çalışma biçimine uygun düzenlemeler konuşulur: görevleri kısa bloklara bölmek, sessiz çalışma zamanları belirlemek, toplantı notlarını hemen yazıya dökmek ve gerektiğinde yöneticiyle çalışma koşulları hakkında açık bir konuşma yapmak bu düzenlemelere örnektir.

DEHB ve İlişkiler

DEHB, partner ilişkilerini de etkileyebilir. Unutulan sözler, dağınıklık, sözün kesilmesi ya da dikkatin dağılması, partner tarafından ilgisizlik olarak algılanabilir. DEHB'li partner ise sürekli eleştirildiğini hissedebilir. Bu döngü zamanla ilişkide kırgınlıklara yol açar. Çift görüşmelerinde DEHB'nin ilişkiye etkileri iki taraf için de anlaşılır hale getirilir ve ev içi sorumlulukların paylaşımı gibi konularda pratik çözümler geliştirilir.

DEHB'nin Güçlü Yanları

DEHB yalnızca zorluklardan ibaret değildir. DEHB'li pek çok yetişkin yaratıcılık, enerji, kriz anlarında hızlı düşünebilme ve ilgi duyduğu konulara derinlemesine odaklanabilme gibi güçlü yanlara sahiptir. Terapide bu güçlü yanların fark edilmesi ve günlük hayatta daha fazla kullanılması da hedeflenir. Kişinin kendini yalnızca eksiklikleri üzerinden tanımlaması yerine, güçlü yanlarını da görebilmesi özgüveni belirgin şekilde destekler.

Başlamak İçin

DEHB ile ilgili sorularınız ya da tanı sonrası günlük hayatınızı düzenlemek için destek almak isterseniz Bahçelievler'deki ofiste ya da online olarak görüşebilirsiniz. Gerekli durumlarda psikiyatri değerlendirmesine yönlendirme yapılır. İlk adım 15 dakikalık ücretsiz ön görüşmedir.

15 Dakikalık Ücretsiz Ön Görüşme

Bahçelievler'deki ofiste yüz yüze ya da online görüşme için önce kısa bir ön görüşme yapılır.

Sık Sorulan Sorular

DEHB tanısını psikolog koyabilir mi?

DEHB tanısı psikiyatrist tarafından konur. Psikolog değerlendirme sürecine katkı sağlayabilir ve tanı sonrası baş etme becerileri üzerinde çalışır.

DEHB yalnızca çocukluk dönemine mi özgüdür?

Hayır. DEHB çocuklukta başlar ancak birçok kişide yetişkinlikte de devam eder; belirtiler yaşla birlikte farklı biçimlerde görülebilir.

GK
Psk. Görkem Anıl Kılboz

İstanbul Kültür Üniversitesi Psikoloji mezunu. Bahçelievler'de ve online olarak yetişkin, ergen, çift ve aile alanlarında çalışıyor.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavinin yerine geçmez. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.

İlgili Yazılar

📞 Ara Randevu Talebi