Sınav Kaygısı: LGS ve YKS Öncesi Öneriler

Psk. Görkem Anıl Kılboz · 7 Kasım 2026 · 3 dk okuma · Ergen ve Aile

Sınav Kaygısı: LGS ve YKS Öncesi Öneriler – İstanbul Bahçelievler Psikolog

LGS ve YKS, Türkiye'de milyonlarca öğrencinin ve ailenin hayatını aylarca meşgul eden sınavlardır. Bu sınavların belirleyici etkisi düşünüldüğünde, öğrencilerin kaygı yaşaması çok anlaşılırdır. Ancak kaygı belirli bir düzeyi aştığında, öğrencinin bildiklerini sınavda gösterebilmesini engelleyebilir. Bu yazıda bir psikolog bakış açısıyla LGS ve YKS öncesi dönem için zaman çizelgesine göre pratik öneriler sunuyoruz.

LGS ile YKS Arasındaki Farklar

LGS'ye giren öğrenciler genellikle 13-14 yaşındadır; bu yaşta öğrenciler ailelerinin yönlendirmesine daha çok ihtiyaç duyar ve sınav, ergenliğin ilk yıllarına denk gelir. YKS'ye giren öğrenciler ise 17-18 yaşında ve yetişkinliğe geçiş eşiğindedir; sınav, meslek seçimi ve gelecek kaygısıyla iç içe geçer. Bu nedenle LGS öğrencilerinde ailenin rolü daha belirleyiciyken, YKS öğrencilerinde gencin kendi kararlarına ve özerkliğine saygı göstermek daha önemlidir.

Sınava Üç Ay Kala

  • Gerçekçi bir program hazırlayın: Günlük çalışma saatlerini, molaları ve dinlenme günlerini içeren bir plan, belirsizliği ve kaygıyı azaltır.
  • Deneme sınavlarını öğrenme aracı olarak kullanın: Denemelerin amacı puan toplamak değil, eksikleri görmektir.
  • Uyku düzenini sabitleyin: Sınav saatine uygun bir uyku-uyanma düzeni oluşturmaya bu dönemde başlamak faydalıdır.
  • Hareket etmeyi ihmal etmeyin: Kısa yürüyüşler ve hafif egzersizler stresi azaltır ve odaklanmayı destekler.
  • Sosyal hayatı tamamen kesmeyin: Arkadaşlarla kısa buluşmalar ve sevilen etkinlikler, motivasyonu korur.

Sınava Bir Ay Kala

  • Yeni konulara değil, tekrara odaklanın: Son ayda bilinen konuları pekiştirmek, yeni konulara başlamaktan daha verimlidir.
  • Kıyaslamayı azaltın: Arkadaşların ve sosyal medyadaki öğrencilerin netleriyle sürekli kıyaslama, kaygıyı artırır.
  • Kaygı verici düşünceleri fark edin: "Kesin kötü geçecek" düşüncesi geldiğinde, "Bunun kanıtı ne? Daha önce iyi geçen denemelerim de oldu" diye sorgulayın.
  • Nefes egzersizlerini düzenli çalışın: Sınav anında işe yaraması için sakin zamanlarda pratik yapmak gerekir.

Sınav Haftası

  • Çalışma yoğunluğunu azaltın: Son hafta yoğun çalışma yerine hafif tekrarlar ve dinlenme önemlidir.
  • Uykuyu önceliklendirin: Hafızanın pekişmesi için yeterli uyku şarttır.
  • Sınav yerini önceden öğrenin: Mümkünse sınav binasını görmek ve ulaşım süresini hesaplamak belirsizliği azaltır.
  • Rutinleri koruyun: Alışılmış yemekler, alışılmış saatler; yeni ve riskli değişikliklerden kaçının.

Sınavdan Önceki Gece

  • Çantayı, kimlik belgesini ve sınav giriş belgesini hazırlayın.
  • Hafif bir akşam yemeği yiyin.
  • Yoğun çalışma yerine kısa bir göz gezdirme yeterlidir.
  • Ekranları erken bırakın ve dinlendirici bir uğraşa yönelin.
  • Uyuyamazsanız paniklemeyin; dinlenmek de vücuda iyi gelir.

Sınav Günü

  • Tanıdık ve hafif bir kahvaltı yapın.
  • Sınav yerine erken, ama çok erken olmayan bir saatte varın.
  • Sınav başlamadan önce birkaç derin nefes alın.
  • Bilmediğiniz bir soruda takılıp kalmayın; işaretleyip devam edin, sonra dönün.
  • Kaygı yükseldiğinde dört saniye nefes alıp altı saniyede verin ve dikkatinizi önünüzdeki soruya getirin.
  • Çevrenizdeki öğrencilerin ne kadar hızlı ilerlediğine odaklanmayın.

Sınav Sonrası

Sınavdan sonra cevap anahtarını hemen kontrol etmek bazı öğrencilere iyi gelirken, bazılarını çok zorlar. Ne yapacağınıza önceden karar vermek faydalıdır. Sonuç ne olursa olsun, öğrencinin tek bir sınavla tanımlanmadığını hatırlamak ve alternatif yolları birlikte araştırmak önemlidir. Yoğun hayal kırıklığı, içe kapanma ya da umutsuzluk uzun süre devam ediyorsa destek alınmalıdır.

Motivasyon Düştüğünde

Uzun bir hazırlık sürecinde motivasyonun dalgalanması kaçınılmazdır. Bazı haftalar öğrenci hiçbir şey yapmak istemeyebilir. Bu dönemlerde kendini suçlamak yerine hedefleri küçültmek işe yarar: bir gün yalnızca bir konuyu tekrar etmek ya da yalnızca bir deneme çözmek bile, hiçbir şey yapmamaktan iyidir. Motivasyon düşüklüğü haftalarca sürüyor, umutsuzluk ve isteksizlik hayatın diğer alanlarına da yayılıyorsa bunun bir uzmanla konuşulması gerekebilir.

Aileler İçin Kısa Notlar

  • Her konuşmayı sınav ve puanlara getirmeyin.
  • Çabayı, sonuçtan bağımsız olarak takdir edin.
  • Kendi kaygınızın gence yansımasına dikkat edin.
  • Sınav sabahı kısa ve destekleyici bir cümle yeterlidir: "Elinden gelenin en iyisini yapacağına inanıyorum."

Ne Zaman Destek Almalı?

Kaygı uykuyu, iştahı ve çalışma verimini belirgin şekilde etkiliyorsa, deneme sınavlarında sürekli "donma" yaşanıyorsa ya da öğrenci sınavdan kaçmaya başladıysa destek almak faydalıdır. Bahçelievler'deki ofiste yüz yüze ya da yoğun sınav temposuna uygun şekilde online görüşme için 15 dakikalık ücretsiz ön görüşmeyle başlayabilirsiniz. Veli olarak da bu görüşmede gözlemlerinizi paylaşabilirsiniz.

15 Dakikalık Ücretsiz Ön Görüşme

Bahçelievler'deki ofiste yüz yüze ya da online görüşme için önce kısa bir ön görüşme yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Sınavdan önceki gece ders çalışmalı mıyım?

Genellikle hafif bir tekrar yeterlidir. Uyku, hafıza ve dikkat için çok daha önemlidir.

Sınav kaygısı için ilaç gerekir mi?

Çoğu durumda psikolojik destek ve baş etme becerileri yeterlidir. İlaç kararı yalnızca hekim tarafından verilebilir.

GK
Psk. Görkem Anıl Kılboz

İstanbul Kültür Üniversitesi Psikoloji mezunu. Bahçelievler'de ve online olarak yetişkin, ergen, çift ve aile alanlarında çalışıyor.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavinin yerine geçmez. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.

İlgili Yazılar

📞 Ara Randevu Talebi