Çözüm Odaklı Kısa Terapi Nedir?

Psk. Görkem Anıl Kılboz · 7 Kasım 2026 · 3 dk okuma · Terapi Yöntemleri

Çözüm Odaklı Kısa Terapi Nedir? – İstanbul Bahçelievler Psikolog

Bazen bir sorunun nedenlerini çok iyi biliriz ama yine de bir adım ilerleyemeyiz. Bazen de ne istediğimizi netleştirmek, neden takıldığımızı bulmaktan daha fazla işe yarar. Çözüm odaklı kısa terapi, bu ikinci bakış açısına dayanır: sorunun geçmişine değil, istenen geleceğe ve kişinin zaten sahip olduğu güçlü yanlara odaklanır. Bu yazıda bir psikolog eşliğinde yürütülen çözüm odaklı terapinin temel tekniklerini ve kimler için uygun olduğunu anlatıyoruz.

Çözüm Odaklı Terapi Nedir?

Çözüm odaklı kısa terapi, 1980'lerde Steve de Shazer ve Insoo Kim Berg tarafından geliştirilmiştir. Bu yaklaşımın temel varsayımı, her insanın değişim için gerekli kaynaklara bir ölçüde zaten sahip olduğu ve sorunun hiç yaşanmadığı ya da daha az yaşandığı anların değişimin ipuçlarını taşıdığıdır. Terapist, danışanın kendi uzmanlığını ortaya çıkarmasına eşlik eden bir rol üstlenir.

Temel İlkeler

  • Her sorunun daha az yaşandığı istisnalar vardır.
  • Küçük bir değişim, daha büyük değişimleri başlatabilir.
  • İşe yarıyorsa daha fazlasını yap; işe yaramıyorsa farklı bir şey dene.
  • Danışan, kendi hayatının uzmanıdır.
  • Sorunun nedenini tam olarak anlamak, çözüm için her zaman şart değildir.

Çözüm Odaklı Terapinin Teknikleri

Mucize Sorusu

Çözüm odaklı terapinin en bilinen tekniğidir: "Bu gece siz uyurken bir mucize olduğunu ve sizi buraya getiren sorunun çözüldüğünü düşünün. Ama uyuduğunuz için bunu bilmiyorsunuz. Yarın sabah uyandığınızda mucizenin gerçekleştiğini size ilk ne gösterir? Ne farklı olur?" Bu soru, kişinin istediği değişimi somut ve gözlemlenebilir bir şekilde tarif etmesini sağlar.

Ölçekleme Soruları

"Sıfırın en kötü, onun en iyi olduğu bir ölçekte şu an kendinizi nerede görüyorsunuz?" Ardından şu sorular gelir: "Neden sıfır değil de üç? Dört olması için ne olması gerekir?" Bu sorular hem mevcut güçlü yanları görünür kılar hem de bir sonraki küçük adımı belirlemeye yardımcı olur.

İstisna Soruları

"Sorunun daha az yaşandığı ya da hiç yaşanmadığı zamanlar oldu mu? O zamanlar ne farklıydı? Siz ne farklı yapıyordunuz?" Bu sorular, kişinin farkında olmadığı çözüm yollarını ortaya çıkarır.

Baş Etme Soruları

Zor dönemlerde şu soru sorulur: "Bu kadar zor bir dönemde nasıl ayakta kalabildiniz? Size ne yardımcı oldu?" Bu soru, kişinin kendi dayanıklılığını fark etmesini sağlar.

Takdir ve Geri Bildirim

Seansların sonunda danışanın güçlü yanları, çabaları ve attığı adımlar takdir edilir ve bir sonraki seansa kadar gözlemlemesi ya da denemesi için küçük bir öneri verilir.

Örnek Bir Diyalog

Sınav kaygısı yaşayan bir üniversite öğrencisi, sürekli erteleme yaptığını anlatıyor. Terapist, öğrencinin ders çalışabildiği bir günü hatırlamasını istiyor. Öğrenci, bir arkadaşıyla kütüphanede buluştuğu ve telefonunu dolaba bıraktığı bir gün iyi çalışabildiğini fark ediyor. Bu istisna, bir sonraki hafta için somut bir plana dönüşüyor: haftada iki gün arkadaşıyla kütüphanede buluşmak. Küçük ama işe yarayan bir adım, değişimin başlangıcı oluyor.

Kimler İçin Uygundur?

  • Belirli ve somut bir hedefe odaklanmak isteyenler
  • Kısa sürede küçük ama somut adımlar atmak isteyenler
  • Kariyer kararları, motivasyon ve erteleme gibi konular
  • Çift ve aile ilişkilerinde iletişim hedefleri
  • Ergenlerle çalışma
  • Sınav kaygısı ve performans sorunları

Köklü ve uzun süreli sorunlarda, çözüm odaklı teknikler diğer yaklaşımlarla birlikte kullanılabilir.

Bütüncül Yaklaşımın Parçası Olarak

Psikolog Görkem Anıl Kılboz, çözüm odaklı terapiyi özellikle kariyer ve performans çalışmalarında, ergenlerle ve somut hedeflerin olduğu durumlarda; BDT, psikodinamik terapi ve logoterapi ile birlikte bütüncül bir çerçevede kullanır.

Evde Deneyebileceğiniz Bir Soru

Bu hafta, sizi zorlayan durumun biraz daha iyi olduğu anlara dikkat edin. O anlarda neler farklıydı? Siz ne yapıyordunuz, çevrenizde kimler vardı? Bu gözlemleri not alın. Çoğu zaman çözümün ilk ipuçları, zaten yaşadığınız bu küçük anların içinde saklıdır.

Çözüm Odaklı Terapi Hakkında Yanlış Bilinenler

Çözüm odaklı terapi bazen yüzeysel ya da "her şeyi pembe gösteren" bir yaklaşım olarak algılanır. Oysa bu yaklaşım danışanın yaşadığı zorluğu küçümsemez; aksine, zorluğun ortasında bile kişinin nasıl ayakta kaldığını ciddiye alır. Kısa süreli olması da yüzeysel olduğu anlamına gelmez. Doğru sorularla atılan küçük bir adım, kişinin kendine bakışını ve hayatındaki döngüleri belirgin şekilde değiştirebilir.

Başlamak İçin

Bahçelievler'deki ofiste ya da online olarak görüşmek için 15 dakikalık ücretsiz ön görüşmeyle başlayabilirsiniz.

15 Dakikalık Ücretsiz Ön Görüşme

Bahçelievler'deki ofiste yüz yüze ya da online görüşme için önce kısa bir ön görüşme yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Çözüm odaklı terapi sorunları görmezden mi gelir?

Hayır. Sorun dinlenir ve ciddiye alınır; ancak konuşmanın ağırlığı sorunun nedenlerinden çok istenen değişime ve kişinin kaynaklarına verilir.

Kaç seans sürer?

Adından da anlaşılacağı gibi genellikle kısa süreli bir yaklaşımdır; seans sayısı hedefe ve kişiye göre belirlenir.

GK
Psk. Görkem Anıl Kılboz

İstanbul Kültür Üniversitesi Psikoloji mezunu. Bahçelievler'de ve online olarak yetişkin, ergen, çift ve aile alanlarında çalışıyor.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavinin yerine geçmez. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.

İlgili Yazılar

📞 Ara Randevu Talebi