Psikodinamik Terapi: Geçmiş Bugünü Nasıl Etkiler?

Psk. Görkem Anıl Kılboz · 7 Kasım 2026 · 3 dk okuma · Terapi Yöntemleri

Psikodinamik Terapi: Geçmiş Bugünü Nasıl Etkiler? – İstanbul Bahçelievler Psikolog

"Neden hep aynı tür insanlara çekiliyorum?", "Her işte belli bir noktaya gelince neden bırakıyorum?", "Annemle konuşurken neden kendimi hâlâ çocuk gibi hissediyorum?" Bu sorular, bugünkü yaşantılarımızın çoğu zaman geçmişin izlerini taşıdığını düşündürür. Psikodinamik terapi, bu izleri anlamaya ve bugünkü seçimlerimizi daha özgür kılmaya odaklanan bir yaklaşımdır. Bu yazıda psikodinamik terapinin temel kavramlarını ve Bahçelievler'deki ofiste bu yaklaşımla nasıl çalışıldığını anlatıyoruz.

Psikodinamik Terapinin Temel Fikri

Psikodinamik yaklaşım, davranışlarımızın, duygularımızın ve ilişkilerimizin yalnızca farkında olduğumuz düşüncelerle değil, farkında olmadığımız duygu, istek ve çatışmalarla da şekillendiğini savunur. Özellikle erken dönem ilişkiler, yani çocuklukta bakım verenlerle kurduğumuz bağ, kendimizi ve başkalarını nasıl algıladığımızı derinden etkiler. Bu algılar yetişkinlikte de devam eder ve çoğu zaman fark etmeden benzer ilişki örüntülerini tekrar ederiz.

Temel Kavramlar

Tekrarlayan Örüntüler

Psikodinamik terapinin ilgilendiği en önemli konulardan biri, kişinin hayatında tekrar eden örüntülerdir. Sürekli ilgisiz partnerler seçmek, otorite figürleriyle hep çatışmak ya da başarıya yaklaşınca kendini sabote etmek bu örüntülere örnek olabilir. Bu tekrarların ardındaki anlamı keşfetmek, değişimin ilk adımıdır.

Savunma Mekanizmaları

İnsanlar, acı veren duygularla baş etmek için farkında olmadan çeşitli savunmalar geliştirir. Bir duyguyu yok saymak, onu başkasına yansıtmak, her şeyi mantıkla açıklamaya çalışmak ya da şakaya vurmak bunlardan bazılarıdır. Savunmalar bir zamanlar koruyucu olsa da, yetişkinlikte bazen kişinin ilişkilerini ve duygusal hayatını kısıtlayabilir.

Aktarım

Terapide danışanın, hayatındaki önemli kişilere karşı hissettiği duyguları zaman zaman terapiste de yöneltmesine aktarım denir. Örneğin eleştirilmekten çok korkan biri, terapistin sıradan bir sorusunu da eleştiri gibi algılayabilir. Bu deneyim terapide güvenli bir şekilde konuşulduğunda, kişinin ilişkilerinde neler yaşadığını anlamak için değerli bir fırsat sunar.

Psikodinamik Terapi Seansları Nasıl Geçer?

Psikodinamik seanslar genellikle daha az yapılandırılmıştır. Danışan aklına gelenleri, duygularını, rüyalarını, ilişkilerinde yaşadıklarını ve geçmişe dair anılarını paylaşır. Terapist dikkatle dinler, sorular sorar ve danışanın anlattıkları arasındaki bağlantıları birlikte keşfetmeye yardımcı olur. Amaç terapistin "doğru yorumu" vermesi değil, danışanın kendi iç dünyasını daha iyi anlamasıdır.

Seanslarda zaman zaman sessizlikler olabilir; bu sessizlikler de çoğu zaman anlamlıdır ve danışanın kendi düşüncelerine alan açar. Terapi ilişkisi, kişinin kendini güvende ve anlaşılmış hissedebildiği bir alan olarak görülür.

Hangi Konularda Yardımcı Olur?

  • Tekrarlayan ilişki sorunları ve bağlanma zorlukları
  • Kronik mutsuzluk ve boşluk hissi
  • Kimlik ve "Ben kimim?" soruları
  • Özgüven ve özsaygı sorunları
  • Sebebi anlaşılamayan kaygı ve depresif duygular
  • Yas ve kayıplar
  • Aile ilişkilerinden kaynaklanan zorluklar

Psikodinamik Terapi ve BDT

Bilişsel Davranışçı Terapi bugünkü düşünce ve davranışları değiştirmeye odaklanırken, psikodinamik terapi bu düşünce ve davranışların kökenlerini anlamaya odaklanır. İki yaklaşım birbirine rakip değil, birbirini tamamlayan yaklaşımlardır. Psikolog Görkem Anıl Kılboz, bütüncül bir bakış açısıyla bu iki yaklaşımı danışanın ihtiyacına göre birlikte kullanır. Örneğin kaygı belirtileri BDT teknikleriyle hafifletilirken, kaygının hangi ilişkisel deneyimlerden beslendiği psikodinamik çalışmayla ele alınabilir.

Geçmişi Konuşmak Neden Önemli?

Bazı danışanlar "Geçmişi konuşmanın ne faydası var, olan oldu" diye düşünür. Psikodinamik terapide geçmişe bakmanın amacı suçlu aramak ya da yaşananları değiştirmek değildir. Amaç, geçmişte öğrenilen ve bugün artık işe yaramayan kalıpları fark etmek ve bu kalıpların bugünkü seçimlerimizi otomatik olarak belirlemesinin önüne geçmektir. Farkındalık, seçim özgürlüğünü artırır.

Rüyalar ve Hayaller

Psikodinamik terapide rüyalar, hayaller ve dil sürçmeleri de kişinin iç dünyasına dair ipuçları olarak görülebilir. Rüyaların hazır bir "sözlüğü" yoktur; bir rüyanın ne anlama geldiği, danışanın o rüyayla ilgili çağrışımları üzerinden birlikte keşfedilir. Bu çalışma, bazen doğrudan konuşulması zor olan duyguların daha dolaylı bir yoldan dile gelmesini sağlar.

Terapötik İlişkinin Rolü

Psikodinamik terapide danışan ile terapist arasındaki ilişki, iyileşmenin en önemli araçlarından biridir. Daha önce eleştirilmeyi, görmezden gelinmeyi ya da yargılanmayı beklemeyi öğrenmiş bir kişi, terapide kabul gören ve anlaşılan bir ilişki deneyimler. Bu yeni deneyim, kişinin kendisine ve başkalarına dair beklentilerinin yavaş yavaş değişmesine katkı sağlar.

Psikodinamik Terapiden Kimler Yararlanır?

Kendi iç dünyasını merak eden, yaşadıklarının nedenlerini anlamak isteyen ve bu keşif sürecine zaman ayırmaya istekli kişiler psikodinamik terapiden en çok yararlananlardır. Belirli bir belirtiyi hızlıca azaltmak isteyenler için ise başlangıçta daha yapılandırılmış yaklaşımlar tercih edilebilir; bu tercih ilk görüşmelerde birlikte yapılır.

Başlamak İçin

Bahçelievler'deki ofiste ya da online olarak psikodinamik temelli çalışmalar için 15 dakikalık ücretsiz ön görüşmeyle başlayabilirsiniz.

15 Dakikalık Ücretsiz Ön Görüşme

Bahçelievler'deki ofiste yüz yüze ya da online görüşme için önce kısa bir ön görüşme yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Psikodinamik terapi yıllarca mı sürer?

Klasik psikanalizden farklı olarak günümüzde psikodinamik terapi daha kısa süreli ve odaklı biçimlerde de uygulanabilir. Süre kişinin ihtiyacına göre belirlenir.

Psikodinamik terapide terapist hiç konuşmaz mı?

Bu yaygın bir yanılgıdır. Terapist aktif olarak dinler, sorular sorar ve danışanın fark etmediği bağlantıları onunla birlikte keşfeder.

GK
Psk. Görkem Anıl Kılboz

İstanbul Kültür Üniversitesi Psikoloji mezunu. Bahçelievler'de ve online olarak yetişkin, ergen, çift ve aile alanlarında çalışıyor.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavinin yerine geçmez. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.

İlgili Yazılar

📞 Ara Randevu Talebi